Blackout: jak się przygotować na brak prądu w domu i w bloku
Jak przygotować się na blackout: lista rzeczy, zapas wody, ogrzewanie, łączność i co robić w pierwszych godzinach. Na podstawie Poradnika bezpieczeństwa MSWiA.
Blackout to rozległa i długa przerwa w dostawie prądu, obejmująca dzielnicę, miasto albo cały kraj. 28 kwietnia 2025 roku prąd zniknął niemal w całej Hiszpanii i Portugalii, a przywracanie zasilania trwało do następnego dnia. Stanęły pociągi, metro, sygnalizacja świetlna i płatności kartą.
Poradnik bezpieczeństwa MSWiA ostrzega, że taka przerwa „może potrwać nawet kilka dni”. Bez prądu mogą przestać działać ogrzewanie, internet, telefonia komórkowa, a w wielu budynkach także woda w kranie.
Najważniejsze w skrócie
- Woda: minimum 3 litry na osobę na dobę, zapas na co najmniej 3 dni.
- Światło: latarka i czołówka, zapas baterii, bez świeczek w pobliżu dzieci i firan.
- Łączność: radio na baterie lub na korbkę, naładowany powerbank.
- Jedzenie: rzeczy gotowe do zjedzenia albo kuchenka turystyczna na gaz.
- Gotówka: terminale płatnicze i bankomaty nie działają bez prądu.
Lista rzeczy na blackout
| Co | Po co | Ile |
|---|---|---|
| Woda butelkowana | picie, gotowanie, higiena | 3 l na osobę na dobę × 3 dni |
| Latarka lub czołówka | światło bez ryzyka pożaru | 1 na osobę + 2 komplety baterii |
| Radio na baterie lub korbkę | komunikaty, gdy nie ma internetu | 1 na dom |
| Powerbank | telefon, lampka USB | min. 10 000 mAh, naładowany |
| Jedzenie bez gotowania | konserwy, pieczywo chrupkie, orzechy, batony | na 3 dni |
| Kuchenka turystyczna + kartusze | ciepły posiłek, gotowanie wody | tylko przy otwartym oknie |
| Gotówka | zakupy, gdy nie działają karty | drobne nominały |
| Ciepłe ubrania, koce, śpiwory | ogrzewanie zimą | dla każdego domownika |
| Leki | ciągłość leczenia | zapas na min. 7 dni |
| Apteczka | drobne urazy | 1 na dom |
Część tych rzeczy masz już w plecaku ewakuacyjnym. Plecak służy do wyjścia z domu, a zapas na blackout do zostania w nim, więc trzymaj oba osobno.
Blackout w bloku: na co uważać
Mieszkanie w bloku ma swoje słabe punkty:
- Woda. W wielu blokach wodę na wyższe piętra tłoczą pompy zasilane prądem. Bez nich ciśnienie spada albo woda znika. Napełnij wannę i garnki, gdy tylko zgaśnie światło.
- Winda. Nie wsiadaj do windy podczas burzy ani przy pierwszych przerwach w zasilaniu. Osoby starsze i z niepełnosprawnością z wyższych pięter potrzebują planu, jak zejść schodami.
- Ogrzewanie. Kotłownie i węzły cieplne mają pompy obiegowe na prąd. Zimą mieszkanie wychładza się w ciągu kilku godzin.
- Domofon i brama garażu. Przestają działać. Miej przy sobie klucz do drzwi wejściowych.
- Lodówka i zamrażarka. Nie otwieraj ich bez potrzeby. Zamknięta lodówka trzyma chłód ok. 4 godziny, a pełna zamrażarka ok. 48 godzin. Co potem zjeść, a co wyrzucić, piszemy w poradniku jak uratować jedzenie bez prądu.
Co zrobić w pierwszej godzinie
- Sprawdź, czy prądu nie ma tylko u ciebie (bezpieczniki) czy w całym budynku i u sąsiadów.
- Odłącz od gniazdek sprzęt elektroniczny: komputer, telewizor, pralkę. Poradnik MSWiA zaleca wyłączenie urządzeń, bo powrót prądu może je uszkodzić. Zostaw włączoną jedną lampkę, żeby wiedzieć, kiedy prąd wróci.
- Napełnij wodą wannę, garnki i butelki, dopóki jest ciśnienie.
- Włącz radio i słuchaj komunikatów. Sprawdź aplikację RSO, jeśli masz zasięg.
- Włącz w telefonie tryb oszczędzania energii. Ogranicz rozmowy, wysyłaj SMS-y.
- Awarię zgłoś w pogotowiu energetycznym: 991. Na 112 dzwoń tylko przy zagrożeniu życia, bo zbędne połączenia blokują linię.
Gdy blackout trwa dłużej niż dobę
- Ciepło. Zbierz domowników w jednym, najlepiej nasłonecznionym pokoju. Zasłoń okna na noc, ubierz się na cebulkę, śpij w śpiworze.
- Jedzenie. Najpierw zjedz to, co jest w lodówce, potem z zamrażarki, na końcu zapasy z szafki.
- Gotowanie. Kuchenkę turystyczną używaj tylko przy otwartym oknie. Nigdy nie grzej mieszkania kuchenką gazową, grillem ani agregatem: tlenek węgla jest bezwonny i zabija.
- Sąsiedzi. Sprawdź, czy starsi sąsiedzi mają wodę, leki i ciepło.
Agregat, stacja zasilania czy powerbank?
W bloku agregat spalinowy odpada: nie wolno go uruchamiać w mieszkaniu, na klatce ani na balkonie. Rozsądny wybór to powerbanki na telefony i lampki USB, a przy większych potrzebach przenośna stacja zasilania (akumulator z gniazdkiem 230 V). W domu jednorodzinnym agregat ma sens, ale tylko na zewnątrz i z zapasem paliwa.
Jeśli kompletujesz zapas od zera, gotowe rzeczy na brak prądu zebrane w jednym miejscu ma polski sklep dla prepperów: dział Blackout (latarki, świece awaryjne, zasilanie) i gotowanie bez prądu. Turystyczne kuchenki gazowe i palniki, na których ugotujesz posiłek bez prądu (używaj ich przy otwartym oknie, nigdy w zamkniętym pomieszczeniu), mają też Sporti.pl i Hobby House. Porządne latarki (np. Maglite) i multitoole Leatherman ma też sklep scyzoryki.net. Jak dobrać pojemność powerbanka albo stacji zasilania, liczymy w poradniku Powerbank czy stacja zasilania na blackout, a radia porównujemy w poradniku Radio na korbkę.
Linki oznaczone ↗ są partnerskie: jeśli coś kupisz, możemy dostać prowizję. Cena się dla Ciebie nie zmienia, a sklep nie ma wpływu na treść poradnika.
Zanim zgaśnie światło
Najwięcej daje 30 minut przygotowań dziś: sprawdź latarki i baterie, naładuj powerbank, odłóż gotówkę i kup zgrzewkę wody. Resztę uzupełnisz stopniowo, odhaczając pozycje w checkliście 72 h.
Najczęstsze pytania
Ile może trwać blackout w Polsce?
Poradnik bezpieczeństwa MSWiA zakłada, że przerwa w dostawie prądu może potrwać nawet kilka dni. Dlatego zapas wody, jedzenia i światła planuj na minimum 3 dni.
Czy w bloku będzie woda, gdy nie ma prądu?
Nie zawsze. W wielu budynkach wodę na wyższe piętra tłoczą pompy zasilane prądem, a wodociągi mają ograniczone zasilanie awaryjne. Trzymaj zapas wody pitnej: minimum 3 litry na osobę na dobę.
Gdzie zgłosić brak prądu?
Awarię sieci zgłaszasz w pogotowiu energetycznym pod numerem 991 albo przez stronę lub aplikację swojego operatora. Numeru 112 używaj tylko, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.
Czy agregat prądotwórczy jest potrzebny w mieszkaniu?
W bloku zwykle nie. Agregatu spalinowego nie wolno uruchamiać w mieszkaniu ani na balkonie ze względu na tlenek węgla. W mieszkaniu lepiej sprawdzają się powerbanki i przenośna stacja zasilania.
Źródła
Poradnik ma charakter edukacyjny. W sytuacji zagrożenia stosuj się do komunikatów RCB, RSO i służb.